Met de bus

De Nepalese bus is, naast een betrouwbaar vervoersmiddel, vooral ook een middel van groot vermaak gebleken. Terwijl ik met open mond de discussie tussen een Frans koppel en de busmedewerker volg, graai ik met mijn hand in een denkbeeldige bak popcorn. Dat alle plaatsen in de goedkope bus al uitverkocht waren, doet er ineens niet meer toe. Dit zijn eersteklas plaatsen in een eersteklas bus en de discussie die zich voor onze ogen ontvouwt tot een heftige ruzie is, absoluut, eersteklas.

“We hebben het koud!”, snauwt het stel de medewerker toe. Geërgerd draait de man zich om. Met zijn vinger wijst hij naar een paar lege plaatsen in het midden van de bus. “Jullie hoeven niet naast de deur te blijven zitten”, bromt hij voor de derde keer. Boos trekt de vrouw de deken die ze over haar schoot heeft gedrapeerd wat hoger op. “Dit zijn de plaatsen die we hebben gereserveerd”, zegt ze gedecideerd. Net als haar man of hun dochter, maakt ook zij geen aanstalten om ergens anders te gaan zitten. In plaats daarvan proberen ze de medewerker ertoe te bewegen de deur tijdens het rijden van de bus te sluiten. Als ze zich na een half uur mopperen nog steeds niet gewonnen geven, geeft de Nepalees toe. Met een zucht sluit hij de deur van de bus en neemt de gemiste inkomsten (van passagiers die onderweg nog willen instappen) voor lief. Terwijl hij naar het mediasysteem loopt, werpt hij het stel een boze blik toe. Als we zien wat voor film hij heeft opgezet, beginnen mijn zusje en ik te grinniken. De expliciete seksscène die nog geen vijf minuten na de start van de film het scherm vult, kan onmogelijk de goedkeuring van het stel wegdragen. Als de vrouw dan ook een luide gil slaakt en met haar hand de ogen van haar jonge dochter probeert te bedekken, zet ik met mijn linkerhand mijn stoel een beetje naar achter terwijl ik met rechts opnieuw in onze imaginaire bak popcorn graai.

Hoewel het voor een buitenstaander wellicht vreemd lijkt dat het Franse stel weigert ergens anders plaats te nemen, is dit in Nepal doodnormaal. Want waar menig scholier in mijn jeugd zich nog met beide ellebogen naar de felbegeerde plekken op de achterbank van het voertuig vocht, blijven deze plekken in Nepal opvallend leeg. Waar wij enthousiast tegen het plafond werden gelanceerd als de bus een onvermijdelijk obstakel op zijn weg trof, loost de ene na de andere Nepalees hier gedwongen zijn maaginhoud in één van de vele zakjes die door de busmedewerker scheutig onder de locals worden verdeeld. Is dat de reden dat men zich liever in de voorste contreien van het voertuig begeeft? Dat lijkt mij niet. Tegen het onvermijdelijke gehobbel schijnt namelijk het middelgedeelte het best bestand te zijn. Verbaasd wurmen wij ons dan ook iedere keer langs de massa Nepalezen die, gekleed in een jas van The North Face, koppig vooraan blijven zitten. Liever zitten ze acht uur lang op schoot bij de buschauffeur, in de ijskoude tocht van de deur die de hele rit gewoon open blijft staan, of met zijn vijven of een plek voor drie, dan op de achterbank. Dat ook het raam angstvallig wordt gemeden, is voor ons al net zo moeilijk te doorgronden. Want in tegenstelling tot aan het raam, word je aan het gangpad meermaals vastgegrepen door passagiers die liever vooraan staan dan achteraan plaats nemen. Want zelfs wanneer er een nieuwe passagier instapt, is er geen Nepalees die doorschuift naar het raam. In plaats daarvan wringt de nieuwe zich met vijf tassen en drie kippen over de schoot van de ander naar de tweede rang. Waarom? Wie het weet mag het zeggen.

En dus zit ook het Franse stel op dit moment nog onverzettelijk op de (in Nepalese ogen) beste plaatsen van de bus. Hoewel ze de strijd gewonnen hebben, horen we ze af en toe nog mopperen als de deur geopend wordt om passagiers in- en uit te laten stappen. Zonder dikke jas zijn de plaatsen toch een stuk minder aantrekkelijk. Als ik met mijn hand voor het laatst in onze fictieve bak popcorn graai, raak ik de bodem. Jammer. Het conflict lijkt te zijn bedaard. Als ook de film, die de goedkeuring van het stel niet kon wegdragen, is afgelopen, maak ik mij klaar om mijn ogen even te sluiten. Maar terwijl ik dat doe, klinkt het geschreeuw van de twee opnieuw. De film start weer van vooraf aan. Mijn zusje en ik beginnen te lachen. Waar maken ze zich druk om? Het kwaad is al geschied. En de Nepalese busmedewerker geeft zich niet zomaar gewonnen.